۱. دمنوش چای سبز (Green Tea) و EGCG
دمنوش چای سبز بهدلیل میزان بالاِ آنتیاکسیدان کاتچینها، بهویژه اپیگالوکاتچین-۳-گالات (EGCG)، شهرت یافته است. EGCG در مطالعات آزمایشگاهی نشان داده رشد سلولهای سرطانی پستان، پروستات و کولون را مهار میکند و مسیرهای آپوپتوز را فعال میسازد . افزون بر این، اپیدمیولوژیها ارتباط مصرف روزانه ۳–۴ فنجان چای سبز را با کاهش ۲۰–۲۵٪ خطر سرطان گزارش کردهاند .
برای استخراج حداکثر EGCG از برگهای چای سبز، آب را تا ۷۵–۸۰°C گرم کنید، یک قاشق چایخوری برگ خشک را اضافه نمایید و ۲–۳ دقیقه دم بگذارید. دمکردهٔ طولانیتر باعث تلخ شدن و کاهش بازده کاتچین میشود . چای را بدون شکر یا با مقدار اندکی عسل طبیعی بنوشید تا اثرات آنتیاکسیدانی حفظ شود.
مصرف منظم چای سبز ممکن است ضمن محافظت از DNA و مهار رادیکالهای آزاد، به بهبود پاسخ ایمنی بدن نیز کمک کند. برخی مطالعات در مدلهای حیوانی نشان دادهاند EGCG میتواند سرعت رشد تومور را تا ۳۰٪ کاهش دهد .
۲. دمنوش بابونه (Chamomile) و فلاونوئیدهای ضدتومور
دمنوش بابونه حاوی فلاونوئیدهایی نظیر آپیژنین و لوتئولین است که خواص ضدالتهابی و ضد سرطانی نشان میدهند. آپیژنین در مطالعات آزمایشگاهی توانست مسیرهای آپوپتوز سلولهای ملانوم و سرطان پستان را تحریک کند . علاوه بر این، عصارهٔ بابونه میتواند رادیکالهای آزاد را خنثی کرده و از آسیب DNA جلوگیری نماید .
برای تهیهٔ دمنوش ضد سرطان بابونه، دو قاشق غذاخوری گل خشک را در ۳۰۰ میلیلیتر آب جوش ۵ دقیقه دم کنید، سپس صاف نمایید. افزودن یک قاشق چایخوری برگ نعناع یا چند قطره آب لیموی تازه جذب فلاونوئیدها را افزایش میدهد . مصرف روزانه یک تا دو فنجان پیشنهاد میشود و برای تاثیر بلندمدت باید حداقل ۴–۶ هفته مداومت داشته باشید.
بااینحال، افراد حساس به گیاهان خانوادهٔ کاسنی ممکن است واکنشهای آلرژیک نشان دهند؛ بنابراین در اولین مصرف به مقدار کم امتحان کنید و در صورت بروز خارش یا قرمزی پوستی مصرف را قطع نمایید .
۳. دمنوش زردچوبه (Turmeric) و کورکومین
کورکومین، عامل فعال زردچوبه، خواص ضدالتهابی، آنتیاکسیدانی و ضدتومور قوی دارد. در مدلهای حیوانی، کورکومین توانست رشد تومورهای روده و پستان را تا ۵۰٪ کاهش دهد . با این حال، جذب کورکومین به تنهایی پایین است؛ افزودن پایپرین (مادهٔ فعال فلفل سیاه) جذب آن را تا ۲۰۰۰٪ افزایش میدهد .
برای تهیهٔ دمنوش زردچوبه ضد سرطان یک قاشق چایخوری پودر یا ریشهٔ تازه را با ۲۵۰ میلیلیتر آب جوش ۱۰ دقیقه دم کنید. سپس ۱/۴ قاشق چایخوری فلفل سیاه و یک قاشق چایخوری عسل طبیعی اضافه نمایید. این دمنوش را میتوانید با چای سبز یا بابونه مخلوط کنید تا اثر سینرژیک افزایش یابد.
از مصرف بیش از ۳–۴ فنجان در روز خودداری کنید تا فشار گوارشی ایجاد نشود و برای افراد دارای سنگ کیسهٔ صفرا قبل از مصرف با پزشک مشورت کنند .
۴. دمنوش چای سفید (White Tea) و پلیفنولها
دمنوش چای سفید حاوی بالاترین میزان پلیفنولهاست، چرا که کمترین فرآوری را میبیند. پژوهشها نشان میدهند عصارهٔ چای سفید میتواند پروتئینهای دخیل در مهاجرت سلولهای سرطانی پوست و دهانهٔ رحم را مهار کند . این چای همچنین مقادیر بالای L-theanine دارد که اثرات آرامبخش و آنتیاکسیدانی آن را تقویت میکند.
دم کردن بهینهٔ چای سفید: دو قاشق چایخوری برگ خشک را در آب ۸۰ درجهٔ سانتیگراد ۴–۵ دقیقه دم کنید. برای بهبود طعم میتوانید چند برگ تازه مِنت یا قطرهای عصارهٔ مرکبات اضافه نمایید. مصرف روزانه یک تا دو فنجان توصیه میشود و بهتر است آن را جدا از وعدههای غذایی سنگین بنوشید تا جذب پلیفنولها به حداکثر برسد.
بررسیها نشان داده برخی ترکیبات چای سفید در مهار مسیر NF-κB مؤثرند، مسیری که در التهاب مزمن و رشد تومور نقش دارد .
۵. چای اولانگ (Oolong) و تنظیم متابولیسم
چای اولانگ پلیفنولهای منحصربهفردی دارد که با تنظیم متابولیسم گلوکز و لیپیدها میتواند از رشد سلولهای سرطانی مرتبط با چاقی ممانعت کند . در یک مطالعهٔ انسانی، مصرف منظم اولانگ کاهش نشانگرهای التهابی CRP را تا ۱۸٪ گزارش کرده است.
برای تهیهٔ اولانگ، دو قاشق چای خشک را در آب ۹۰ درجه ۳ دقیقه دم کنید. افزودن چند ورق تازهی نعناع یا زنجبیل اثرات ضدالتهابی را تقویت میکند. این دمنوش میتواند بهعنوان میانوعدهٔ سالم مورد استفاده قرار گیرد.
اولانگ همچنین برخلاف چای سیاه کافئین کمتری دارد و مناسب مصرف قبل از خواب سبک است تا تعادل هورمونی حفظ شود.
۶. چای پوئر (Pu’erh) و پاکسازی سموم
چای پوئر تخمیری است و میکروارگانیسمهای مفید آن به تنظیم فلور روده و کاهش سمومی که در متابولیسم سلولی سرطانی دخیلند کمک میکنند . مطالعات حیوانی نشان دادهاند پوئر میتواند سطح کلوسترول مضر را کاهش دهد و با مهار مسیرهای NF-κB و STAT3، رشد تومور را کند نماید.
یک فنجان پس از وعدهٔ غذایی میتواند به هضم بهتر و کاهش التهاب کمک کند. برای دمکردن، ۵–۱۰ دقیقه برگهای پوئر را در آب ۹۵ درجه بریزید و پس از صاف کردن بنوشید.
افراد مبتلا به فشار خون پایین باید در مصرف مداوم پوئر احتیاط کنند، چرا که ممکن است فشار را کاهش دهد.
۷. چای گزنه (Nettle Tea) و تقویت ایمنی
گزنه منبع غنی ویتامین C، آهن و فلاونوئید است و مطالعات اولیه نشان میدهند عصارهٔ آن میتواند مسیرهای آپوپتوز را در سلولهای سرطانی ریه و پروستات فعال کند . گزنه همچنین سیستم ایمنی را با افزایش فعالیت ماکروفاژها تقویت میکند.
برای تهیه، یک قاشق غذاخوری پودر یا برگ خشک را در ۲۵۰ میلیلیتر آب جوش ۸–۱۰ دقیقه دم کنید. افزودن لیمو به جذب آهن گیاهی کمک میکند و مصرف روزانه یک فنجان توصیه میشود.
گزنه دیورتیک ملایمی است، پس مصرف کاربران کلیوی باید تحت نظر پزشک باشد.
۸. ترکیب چای سبز، بابونه و زردچوبه (Synergy Blend)
مطالعات نشان دادهاند ترکیب سه دمنوش فوق (چای سبز، بابونه و زردچوبه) اثرات سینرژیک دارد و در مدلهای حیوانی مهار تومور را تا ۶۰٪ افزایش میدهد . این ترکیب با پوشش گستردهای از آنتیاکسیدانها، فلاونوئیدها و کورکومین، عملکرد ایمنی را تقویت و التهاب مزمن را کاهش میدهد.
برای تهیه، یک قسمت چای سبز، یک قسمت گل بابونه و یک قاشق چایخوری پودر زردچوبه را در آب ۸۰ درجه یکجا دم کنید و پس از ۵ دقیقه صاف نمایید. افزودن کمی فلفل سیاه و عسل طبیعی طعم و جذب ترکیبات را بهینه میکند.
این دمنوش ترکیبی میتواند بهعنوان نوشیدنی اصلی روزانه و جایگزین چای یا قهوه مصرف شود تا حمایت بلندمدت ضد سرطانی در بدن برقرار گردد.
